Ацетилхолинот е важен невротрансмитер во телото кој е одговорен за мускулните контракции, когнитивните функции, меморијата и спиењето. Неговата улога може да биде нарушена од болести како Алцхајмерова болест и миастенија гравис, како и од токсини и лекови. Одржувањето на балансот на ацетилхолинот е клучно за правилното функционирање на нервниот систем, а недостатокот или вишокот може да предизвика сериозни здравствени проблеми, вклучувајќи парализа, когнитивни нарушувања и проблеми со меморијата.
Во оваа статија:
Ти фали фокус, концентрација или се мачиш со завршување на твоите дневни активности, веројатно
нивото на АЦЕТИЛХОЛИН во твоето тело е ниско.
Прочитај како можеш да ја подобриш твојата мозочна активност во текот на денот.
Што е ацетилхолин (ACh)?
Ацетилхолин (ACh) е невротрансмитер, кој носи пораки од вашиот мозок до вашето тело преку
нервните клетки. Ацетилголинот е стимулатор, односно тој ги „возбудува“ нервните клетки и
предизвикува тие „да ја спроведат пораката низ вашето тело“. (1)
Ацетилхолинот го добива своето име од двете супстанции од кои е направен – ацетил група (ацетил коензим А, кој доаѓа од молекулата на шеќер гликоза) и хранливата состојка холин. Холинот е природно присутен во храната, вклучувајќи ги жолчките, сојата, црниот дроб, семките од зеленчук и мешунките, но исто така се создава и во вашиот црн дроб.
Ацетилхолинот е вклучен во многу важни функции во вашето тело. (2) Тој игра голема улога во нормалното функционирање, но и при сите волеви мускулни движења (движење на мускулите што го контролирате). Игра улога во стимулирањето и контролирањето на нервните активности низ целиот нервен систем, и е значаен за помнењто и учењето.
Како функционира ацетилхолинот (ACh)?
Ацетилхолинот се складира на крајот на нервните клетки додека не се активира да се ослободи. Откако ќе се ослободи од крајот на нервната клетка, таа се движи во просторот наречен синаптичка пукнатина. Синаптичката пукнатина е просторот помеѓу нервната клетка од која се ослободува ацетилхолин (пресинаптичката нервна клетка) и следната нервна клетка во која оди ацетилхолин (постсинаптичката нервна клетка).
Штом ацетилхолинот ќе се пресели низ синапсата, тој се врзува со два вида рецептори: никотински рецептори и мускарински рецептори. По врзувањето за рецепторите, хемиската порака се движи до следната нервна клетка и потоа процесот се повторува додека пораката не пристигне до нејзината дестинација.
Ацетилхолинот во синапсата се разложува со ензим наречен ацетилхолинестераза на холин и
ацетат. Овие производи се реапсорбираат и рециклираат за да можат повторно да се користат за
пренос на друга хемиска порака.
Како ацетилхолинот влијае на однесувањето?
Ацетилхолинот може да влијае на однесувањето преку активирање на сензорната контрола, процес што ги намалува или блокира позадинските звуци и го подобрува учењето.(3)
- Периферен Нервен Систем
- Мозокот и ЦНС
Во ПНС, ацетилхолинот е главен дел од соматскиот нервен систем. Во рамките на овој систем, тој игра возбудувачка улога што води кон доброволна активација на мускулите.
Ацетилхолинот делува на разни места во ЦНС, каде што може да функционира како невротрансмитер и како неуромодулатор. Има улога во мотивацијата, будењето, вниманието, учењето и меморијата, и исто така е вклучен во промоцијата на РЕМ спиењето.(4)
Холин и Ацетилхолин
Производството на ацетилхолин се случува во нервните завршетоци на холинергичните неврони. Тој се создава преку ензимот холин ацетилтрансфераза.
Холинот е нутриентен претходник на ацетилхолинот. Телото го користи холинот за да произведе ацетилхолин. Кога луѓето не консумираат доволно холин, може да доживеат различни негативни здравствени ефекти.(4)
Што прави ацетилхолинот (ACh)?
Ацетилхолин има многу улоги.
Кога се врзува за мускаринските рецептори, тој:
- Ги регулира срцевите контракции и крвниот притисок и го намалува срцевиот ритам.
- Ја движи храната низ вашето црево со контракција на цревните мускули и зголемување на секрецијата на желудникот и цревата.
- Предизвикува жлездите да лачат супстанции како солзи, плунка, млеко, пот
- и дигестивни сокови.
- Го контролира ослободувањето на урината.
- Ги контрахира мускулите кои ја модифицираат леќата на окото.
- Предизвикува ерекција.
Кога се врзува за никотинските рецептори, тоа:
- Овозможува контракција на скелетните мускули.
- Предизвикува ослободување на адреналин и норепинефрин од вашите надбубрежни жлезди.
- Го активира вашиот симпатичен систем со ослободување на норепинефрин.
Но, клучно за ацетилхолинот и неговото врзување е тоа што и двата типа на рецептори се вклучени
во меморијата, вклучително долгорочна и работна меморија, формирање и консолидација и
пронаоѓање меморија, а во вашиот мозок, ацетилхолинот е исто така вклучен во мотивацијата,
возбудувањето, вниманието, учењето и промовирањето на спиењето за брзо движење на очите
(РЕМ- фазата од сонот). (3)
Ацетилхолинот се наоѓа во нашиот централен нервен систем, во периферниот нервен систем и
директно е врзан со контролирање на нивната нормална функција или кога го нема доволно во
телото е врзан со појава на болести или заболувања врзани со истите.
Каде може да го најдеме ацетил холинот?
Ацетил холинот може да го внесеме преку суплементи како гинко билоба, всушност гинко
билобата учестува во спречување на разложување на ацетилхолинот и на тој начин овозможува
непречено спроведување на пораките низ нашиот нервен систем, додека ХОЛИНОТ кој е
потребен за синтеза на АЦЕТИЛХОЛИНОТ, може да се најде во многу голем избор на храна како
што е:
- Јајца
- Јунешко месо
- Пилешко месо
- Киноа семе
- Млеко
- Шитаке печурки
- Брокула
- Гинко билоба
Дисфункција на ацетилхолин
Функцијата на ацетилхолинот во телото може да биде нарушена од различни причини, вклучувајќи болести и токсини. Нерамнотежата на овој важен невротрансмитер може да доведе до многу здравствени последици, од кои многу влијаат на меморијата и контролата на мускулите.
Некои од овие состојби вклучуваат намалување на ацетилхолинот или оштетување на ацетилхолинските рецептори, но прекумерниот ацетилхолин може да има исто така штетни ефекти. Кога нивото на ацетилхолин се зголемува во синапсите и невромускулните врски, може да предизвика никотинска и мускаринска токсичност. Симптомите вклучуваат зголемено лачење на плунка, грчеви, дијареја, замаглен вид, парализа и грчеви на мускулите.(4)
- Алцхајмерова Болест
- Миастенија Гравис
- Паркинсонова Болест
- Токсини и Пестициди
Алцхајмеровата болест предизвикува проблеми со меморијата и размислувањето. Ова е пример за состојба што може да биде предизвикана од недостаток на ацетилхолин. Точните причини за болеста се непознати, но таа влијае на ацетилхолинот, што резултира со ниски нивоа на овој невротрансмитер.(5)
Миастенија гравис е состојба што предизвикува слабост на мускулите. Таа може да ги засегне мускулите на рацете, нозете, вратот, рацете и прстите. Тоа е автоимуна состојба што се јавува кога имунолошкиот систем на телото ги напаѓа ацетилхолинските рецептори.(6)
Паркинсоновата болест е дегенеративна невролошка состојба што предизвикува тремори и неволни движења. Иако точните причини за болеста не се целосно разбрани, се верува дека дисбалансите на ацетилхолин играат улога.(7)
Одредени токсини можат да влијаат на ацетилхолинот во телото, да го зголемат, имитираат или да го попречуваат. Ова може да резултира со симптоми како што се замаглен вид, слабост на мускулите, дијареја и парализа.
На пример, отровот на црната вдовица го зголемува нивото на ацетилхолин во телото. Кога некој ќе биде каснат од црна вдовица, нивото на ацетилхолин драстично се зголемува, што доведува до сериозни мускулни контракции, грчеви, парализа, па дури и смрт.(8)
Лекови што влијаат на ацетилхолинот
Лекови што влијаат на ацетилхолинот се користат за лекување на одредени здравствени состојби.
- Ботокс е лек што го нарушува ацетилхолинот во специфични мускули каде што се инјектира, што предизвикува парализа на тие мускули и привремено го намалува појавувањето на брчки.
- Инхибитори на AChE (ацетилхолинестераза) се лекови што влијаат на ензимите што се користат во производството на ацетилхолин. Овие лекови, како што се Арицепт (донецепил), Екселон (ривастигмин) и Разадин (галантамин), се користат за подобрување на симптомите на Алцхајмерова болест и миастенија гравис.(9)
- Антихолинергици се лекови што ги блокираат акциите на ацетилхолинот и често се користат за лекување на Паркинсонова болест.
Третманот за состојби поврзани со вишок или недостаток на ацетилхолин може да вклучува земање лекови што влијаат на акциите или нивото на овој невротрансмитер во телото. Овие лекови може да вклучуваат инхибитори на AChE и антихолинергици.
