Исцрпеноста од топлина е предизвикана од зголемување на основната телесната температура на нашето тело, често поврзано со губење на течности (дехидратација). Важно е рано да се препознае исцрпеноста од топлина и да се побара лекување што е можно побрзо. Не мора да биде топло надвор за да се појави исцрпеност од топлина. Исцрпеноста од топлина може да доведе до топлотен удар ако не се лекува навреме.
Во оваа статија:
Кога ќе се зголеми внатрешната температура на вашето тело, нормалната реакција е да се потите и да се ладите преку испарување на потта. Но, ако влажноста е висока па потта не испарува, или ако сте веќе дехидрирани, можеби нема да можете доволно брзо да ја ладите внатрешната температура и вашата основна температура ќе се зголеми. Исцрпеноста од топлина е една од помалку сериозните состојби на болестите поврзани со топлина. Болестите поврзани со топлина вклучуваат топлотни грчеви, исцрпеност од топлина, синкопа од топлина и топлотен удар. (1)
Причини кои доведуваат до топлотна исцрпеност
Секој е изложен на ризик од исцрпеност од топлина ако се наоѓа во топла средина, особено ако не ги заменува течностите и солите изгубени со потењето. Овие групи имаат поголем ризик: (2)
- Деца од 0 до 4 години
- Возрасни луѓе
- Луѓе со прекумерна тежина
- Луѓе кои консумираат алкохол/употребуваат дроги
- Луѓе кои земаат одредени лекови, вклучувајќи бета-блокатори, антихистамини, антипсихотици и лекови за Паркинсонова болест
- Луѓе кои работат или вежбаат на топлина, особено кога индексот на топлина е 33°C или повеќе
Знаци и симптоми на топлотна исцрпеност
Предупредувачките знаци за исцрпеност од топлина може да вклучуваат:
- Слабост
- Вртоглавица или несвестица
- Топла, влажна, бледа кожа
- Мачнина и повраќање
- Обилно потење
- Главоболка
Третман на топлотна исцрпеност
Ако препознаете дека имате рани симптоми на исцрпеност од топлина, веднаш користете ги овие совети за самопомош:
- Влезете во поладна средина, по можност климатизирана.
- Пијте ладни пијалоци, што ќе ви помогне да се оладите внатрешно. Сепак, не пијте алкохолни пијалоци. Спортски пијалок за замена на електролити е често добар избор ако сте се потеле, бидејќи губите сол како и течности.
- Испонжирајте се со ладна вода. Луѓето кои вежбаат или играат спорт често ќе истурат ладна вода на својата глава или ќе натопат пешкир во ладна вода за да го стават на вратот. Ако е достапно, земете ладен туш.
- Променете се во лесна облека која ќе дозволи испарување на потта.
Начин да помогнете некому при топлотна исцрпеност
Користете ги овие стратегии за да помогнете некому во неволја: (3)
- Останете безбедни. Ако средината е доволно топла за жртвата да се прегрее, тогаш е доволно топла и за спасувачите.
- Следете ги универзалните мерки на претпазливост и носете лична заштитна опрема ако ја имате како што се ракавици и маски за лице.
- Уверете се дека лицето со симптоми на исцрпеност од топлина има слободен дишен пат и непрекинато дише.
- Преместете го лицето во поладна средина веднаш. Сенката е подобра од сонцето, климатизирана средина е подобра од надвор и така натаму. Колку поладно, толку подобро.
- Олабавете или отстранете ја облеката на лицето за да го поттикнете губењето на топлина.
- Ако лицето е свесно и може да следи наредби, дајте му ладни, безалкохолни течности да пие за рехидратација.
Кога да се посети лекар
Ако вашите симптоми или тие на лицето на кое му помагате се влошуваат или траат подолго од еден час, побарајте медицинска помош во ургентна клиника или итна помош.
Знаци за дека е потребна итна медицинска помош
- Ако лицето не може да следи наредби (е несвесно) или повраќа, веднаш повикајте брза помош.
- Ако лицето престанало да се поти или е несвесно, треба да се третира за топлотен удар. Исцрпеноста од топлина може да напредува до топлотен удар. Ова може да доведе до смрт или трајна неспособност и треба да добиете итна медицинска помош.